Alüminyum geri dönüÅŸüm alanında Türkiye’nin önemli firmalarından olan Son Adım, 2021 yılı sonundan bu yana kullandığı TOMRA X-TRACT™ makinesi sayesinde alüminyum profil hurdalarından elde ettiÄŸi yüksek saflıktaki ingotlar ile hem ürün kapasitesini hem de kalitesini artırıyor. Böylece  alüminyum ekstruzyon ve yassı mamul sektörü için daha sürdürülebilir hedefler belirliyor.

Son Adım, baÅŸta ekstruzyon ve yassı mamuller olmak üzere alüminyum üreticilerine ikincil ham madde kullanım hedeflerine ulaÅŸabilmeleri için istenilen kalitede geri dönüÅŸtürülmüÅŸ ingotlar sunuyor.

Son Adım, çoÄŸunluÄŸu tüketim sonrası (Post Consumer) alüminyum profil olmak üzere iç ve dış piyasadan tedarik edilen çeÅŸitli alüminyum hurdaları Düzce’deki ayıklama ve ergitme tesisinde geri kazanarak ikincil alüminyum ingotlar üretiyor. Son Adım Geri DönüÅŸüm Ticaret Müdürü  Cihan GeliÅŸ, konu ile ilgili açıklamasında; “Daha önce karşılaÅŸtığımız ağır metal kontaminasyonu ve manuel ayıklamanın saflık ve iÅŸleme kapasitesi açısından sınırlı kalması sorunlarına çözüm olarak X-TRACT™ makinesine yatırım yaptık. Makinemiz kurulmadan önce aylık 3.000 ton üretim kapasitemizin altında kalabiliyorduk. Ä°stenmeyen diÄŸer metallerin ve alüminyum alaşımların, hurdadan gereken düzeyde ayıklanamayarak sıvı metale karışıması nedeniyle  üretim kaybı yaÅŸanabiliyordu. Alaşımda oluÅŸan safsızlıkları giderebilmek üzere daha saf girdi malzeme temini yoluna gitmiÅŸtik ancak bu yöntem, maliyetlerimizi arttırmanın yanı sıra girdi çeÅŸitliliÄŸimizi de kısıtladı. Bu sıkıntılarımızı, X-TRACT™ makinesi ile çözerek girdi hurda malzemenin kalitesinden veya diÄŸer metal kontaminasyonundan bağımsız olarak X-TRACT™ makinesinden çıkan üründe yüksek kaliteyi stabil hale getirebildik. Böylece saflık düzeyini ve ürün kalitesini önemli ölçüde iyileÅŸtirmeyi, müÅŸteri memnuniyetini arttırmayı ve iÅŸletim maliyetlerini azaltmayı baÅŸardık” ÅŸeklinde açıkladı.

Profil, levha ve alüminyum içecek ambalaj hurdalarını kendi alışımları ile deÄŸerlendirebilmeye ve geri dönüÅŸtürebilmeye baÅŸladıklarına deÄŸinen Cihan GeliÅŸ; “X-TRACT™ makinemiz ile karışık hurdalardan deÄŸerli ve geri dönüÅŸtürülebilir malzemeleri geri kazanabilmeyi ve bu yolla saf hurda israfının önüne geçebilmeyi baÅŸardık. Bugün minimum 2.900 ton/ay maksimum 3.100 ton/ay gibi bir üretim gerçekleÅŸtirebiliyoruz” diye belirtti.

“Ham madde teminimiz daha kolaylaşırken artık iç pazardan daha fazla hurda malzeme alabiliyoruz”

Son Adım, 2021 yılı ve öncesinde girdi malzeme olan alüminyum profil hurdasının yüzde 95’e yakın bölümünü yurtdışından ithal ederek saÄŸlıyordu. X-TRACT™ makinesinin kurulumundan sonra iç piyasadan hurda malzeme alımını arttırabildiklerini belirten Cihan GeliÅŸ; “Makinemizin kurulumundan önce iÅŸlenecek malzemenin kaliteli olmasını saÄŸlayabilmek adına yine TOMRA makineleri ile yurt dışında ayıklanmış daha yüksek saflıktaki hurdaları farklı ülkelerden temin ediyorduk. Makinemizin kurulumundan sonra kontaminasyonlardan bağımsız olarak her alüminyum hurdasını kendi bünyemizde ayıklama özgürlüÄŸümüz sayesinde operasyon ve maliyetlerimizi daha kolay yönetebiliyoruz. 2022 yılının ilk altı ayına baktığımızda girdi malzemelerin yüzde 40’ını iç piyasadan alarak, yüzde 60’ını ise ithal ederek saÄŸlamayı baÅŸardık. Ä°ç piyasadan malzeme tedarik oranını gelecekte daha da artırarak yerel kaynaklarımızı deÄŸerlendirmeyi amaçlıyoruz” dedi.

Ayıklama teknolojileri sayesinde temiz alüminyum

Cihan GeliÅŸ, daha önce iç piyasadan temin ettikleri malzemelerin elle ayıklandığına dikkat çekti; “TOMRA X-TRACT™ makinemizin saÄŸladığı avantajlar ile malzeme edindiÄŸimiz tedarikçileri zorlu ayıklama süreçlerinden kurtardık. Bu sayede tedarikçilerimizden daha yüksek tonajda, daha kolay iÅŸlenen, daha uygun fiyatlı malzeme saÄŸlayabiliyoruz. ÖrneÄŸin aylık 50-100 ton hurda malzeme saÄŸlayan bir tedarikçimiz, 150-200 ton ürün sunmaya baÅŸlayabildi.”

“Temin edilen malzemenin kullanım oranı, yüzde 20’den yüzde 80’e yükseldi”

Alüminyum üretim sürecinde doÄŸru alaşım karışımını bulmak güç olduÄŸundan tüm safsızlıkları ve yabancı maddeleri ayıklayarak üretim sırasında oluÅŸabilecek problemlerin önüne geçmek çok önemli. SipariÅŸe göre benzer türleri, belirli oranlarda karıştırarak fırınlarda ergitilen sıvı metaller, kalıplara alınarak donduruluyor. Döküm sonrasında kimyasal ve fiziki kontrolleri yapılan ürünlerde herhangi bir alaşım problemi yaÅŸanması söz konusu olursa süreç baÅŸa dönüyor. Bu da büyük bir zaman ve maliyet kaybı anlamına geliyor. Cihan GeliÅŸ, konu ile ilgili olarak; “TOMRA X-TRACT™ makinemizi kullanmaya baÅŸladıktan sonra müÅŸterilerimizin gerekli ürün bileÅŸimini karşılamalarına ve daha az birincil malzeme kullanmalarına yardımcı olan daha yüksek kaliteli ingotlar sunabiliyoruz. Dolayısıyla makinemizde ayıklandıktan sonra dökümhaneye gidecek ürünlerde hiçbir sıkıntı yaÅŸamıyoruz. Bu anlamda dünya standartlarını yakalamayı baÅŸardık. Dünya genelindeki verilere göre optik ayıklama makineleri ile ayıklama yapan bir tesis, ürettiÄŸi ikincil alüminyum ürünün minimum yüzde 40 ila maksimum yüzde 90’ını hurdadan elde ediyor. Biz, bu konuda yüzde 80 seviyelerine ulaÅŸtık ve bu oldukça iyi bir rakam. Optik ayıklama makinesi olmadan bu oranlar, sadece yüzde 20-30 civarında kalıyor” dedi.  

“Süreçler kolaylaÅŸtırıldı”

GerçekleÅŸtirilen hassas ayıklama süreci sayesinde müÅŸterilerinin ihtiyaç duyduÄŸu alaşımı rahatlıkla saÄŸladıklarını belirten Cihan GeliÅŸ; “Makinemiz, müÅŸterimizin ihtiyacına göre programlanabildiÄŸi için daha fazla esneklikten faydalanıyor ve hangi ürünün geri kazanılacağını seçebiliyor. Bu malzemeleri sunabildiÄŸimiz için müÅŸterilerimiz, nihai üründe (profil veya yassı mamuller) daha önce yüzde 20 ila 30 oranında ikincil alüminyum kullanımını hedeflerken ÅŸimdi yüzde 50-60 oranlarına ulaÅŸmaya baÅŸladılar. Åžu an müÅŸterilerimiz, sadece bizim sunduÄŸumuz ürünleri kullanarak birincil alüminyum ya da herhangi bir ekstra katkı malzeme olmaksızın ikincil alüminyumdan profil üretebiliyorlar. Böylece karbon ayak izi de azalıyor. MüÅŸterilerimizin, üretim kayıpları azaltıldığı için üretim kapasiteleri de artmış oldu. ÖrneÄŸin 6800 ton/ay üretim kapasitesi olan bir tesis, TOMRA X-TRACT™’de ayıklanan malzemenin ardından 9.000 ton/ay’a çıkabildi” ÅŸeklinde açıkladı.

“Üretim artışımız ile cirosal hedeflerimiz reelize oldu”

Cihan GeliÅŸ; “2021 yılını 534 milyon TL civarında bir ciro ile tamamladık. 2021 ciromuzla Türkiye’nin en büyük 1000 sanayici firması arasında yer alıyoruz. Tamamen geri dönüÅŸtürülmüÅŸ hurdadan alüminyum üretiminde bu listeye girebilen ilk firma oluyoruz. Yeni X-TRACT™ makinemizin ürün kalitemiz ve kapasitemize katkısı sayesinde bu yıl, iki katı büyüme ile 1 milyar TL ciro hedefliyoruz. Haziran başı itibariyle 500 milyon TL ciroyu zaten saÄŸladık. Yani yılın ilk yarısında hedefimizi de yarılamış olduk” diye belirtti.

“Karbon ayak izimiz azaldı, çevresel katkı saÄŸlandı”

Alüminyum ürünlerin üretiminde sadece birincil malzeme kullanılırsa karbon emisyonları yükselir ancak tüketim sonrası ürünlerin geri dönüÅŸümü saÄŸlandığında çok daha düÅŸük karbon etkileri görülür. Tüketim sonrası alüminyum profil gibi hurdaları ayıklamak, karbon etkilerini azaltmaya yardımcı oluyor. Cihan GeliÅŸ; “Bunun optik ayıklama makinesi olmadan saÄŸlanması mümkün deÄŸil. X-TRACT™ ile yaptığımız üstün yabancı madde ayıklaması sayesinde istemediÄŸimiz tüm malzemelerin fırına girmesi engellendiÄŸi için oluÅŸan kirlilikler de azaldı. Bu nedenle hem daha yüksek üretim kapasitesi saÄŸladık hem de doÄŸalgaz sarfiyatını azaltabildik. Daha kirli malzeme, daha çok cürüf oluÅŸumuna neden oluyor. Cürüf oluÅŸtuÄŸu zaman fırını ısıtmak daha zorlaşıyor. Bu da daha fazla doÄŸalgaz sarfiyatı, forkliftlerin ve iÅŸ makinalarının daha çok çalışması ve daha fazla atık oluÅŸumu anlamına geliyor. Makinemiz ile saÄŸlanan verimli ayıklama tehlikeli atıklarımızın, yüzde 70 azalması saÄŸladı. Karbon ayak izimiz ise 0,00002 Kg/Türk lirası” dedi.

“Farklı ürün gamları ile ihracat potansiyelimizi ortaya çıkartıyoruz”

Son Adım, X-TRACT™ makinesini kullanımlarının ardından alüminyum profil ve levha için ikincil alüminyum ingot  üretiminin yanı sıra farklı ürün gruplarında da yüksek saflık saÄŸladı. X-TRACT™ makinesi ile elde ettikleri ürün kalitesi ve kapasitesi ile ihracat yolunu açtıklarını belirten Cihan GeliÅŸ, geçmiÅŸte ihracat yapmazken 2022’de ÅŸu ana kadar 12.5 milyon dolarlık ihracat gerçekleÅŸtirdiklerine deÄŸindi; “Fransa ve Almanya baÅŸta olmak üzere Avrupa ülkelerindeki alüminyum içecek ambalajı üreten firmalara ihracat yapmaya baÅŸladık. Ä°hraç edilen ürünlerimiz için kullandığımız hurdalar da  TOMRA X-TRACT™ makinesinde ayıklanıyor. ”

TOMRA Recycling Sorting Bölge Satış̧ Müdürü Oral Çimsöken ise konuyla ilgili olarak; “TOMRA olarak alüminyum, elektronik atık, ömrünü tamamlamış araç gibi hemen hemen tüm metal geri dönüÅŸümü alanlarında faaliyet gösteren firmalara optik ayıklama teknolojilerimiz ve makinelerimiz ile deÄŸer katıyoruz. Sensör bazlı optik ayıklama makinelerimiz ile hurdaları temizleyip içerisinden istenmeyen malzemeleri ayıklayabiliyor, metalleri birbirinden ayırabiliyor, karışık metal hurda kütleleri içerisinden bakır, pirinç gibi deÄŸerli metalleri ayıklayabiliyoruz. Tüm bu uygulamalarda en üst seviye ayıklamayı saÄŸlayan X-TRACT, FINDER ve COMBISENSE makinelerimizle tüm dünyada 15 yıldır sektördeki birçok lider firmayla çalışmalarımız devam ediyor. Son Adım gibi Türkiye’de alanında lider firmaların da bu konuda yatırım yaparak global standartlara ulaÅŸtığını görebilmek bizleri son derece memnun ediyor” diye belirtti.

TOMRA’nın geliÅŸtirdiÄŸi yüksek hassasiyetli Xray Teknolojisi, Duo-Line Teknolojisi ve Çok YoÄŸunluklu Kanallar ile donatılmış olan yeni nesil X-TRACT™, çok çeÅŸitli metal uygulamalarındaki en hassas malzeme karışımlarını bile yüksek hassasiyet ve güvenilirlikle ayıklıyor. Maksimum verimlilik seviyeleri ve en kaliteli nihai ürünler, iyi yapılandırılmış Ä°kili Ä°ÅŸleme Teknolojisi’nin ve özel yazılımın mükemmel etkileÅŸiminin sonucu oluyor. Yeni entegre ACT kullanıcı arayüzü, düzenli kontrolü mümkün kılan kritik bilgileri ve gerçek zamanlı süreç verileri saÄŸlıyor. Bu üstün özellikleriyle sektörde en çok tercih edilen ürün konumunda bulunuyor.