Makine Ä°hracatçıları BirliÄŸi (MAÄ°B) tarafından açıklanan konsolide verilere göre, 2023 yılı sonunda Türkiye'nin serbest bölgeler dâhil toplam makine ihracatı 28,1 milyar dolar oldu. Dünya makine ihracatının yüzde 1 daraldığı bir yılı artışla kapattıklarına dikkat çeken Makine Ä°hracatçıları BirliÄŸi BaÅŸkanı Kutlu KaravelioÄŸlu yeni yıl hedeflerini 30 milyar dolar olarak belirlediklerini belirterek, “Avrupa YeÅŸil Mutabakatı ile entegrasyona erken baÅŸladığımız için bu konuda, DoÄŸu’daki rakiplerimizden hayli  avantajlı bir durumdayız. Gün geçtikçe daha belirgin hale gelen bu avantajın sektörümüze yatırım çekmek konusunda önemli faydaları olacağını da beklemeliyiz” dedi.

Makine Ä°hracatçıları BirliÄŸi tarafından açıklanan makine imalat sanayii konsolide verilerine göre, sektör 2023 yılı sonunda serbest bölgeler dâhil ihracatını önceki yıla göre yüzde 11 artırarak 28,1 milyar dolara taşıdı. Yıl boyunca makine ithalatı yatay seyreden Almanya’ya yapılan ihracat yüzde 7,6 artışla 3,5 milyar doları bulurken, en fazla ihracat gerçekleÅŸtirilen ikinci ülke olan Rusya’dan elde edilen gelir yüzde 68,3 artarak 3 milyar dolara yaklaÅŸtı. Makine ihracatının 1 milyar dolar üzerinde seyrettiÄŸi ABD, Ä°talya ve BirleÅŸik Krallık’ta yüzde 10’a varan artışlar saÄŸlandı. En fazla ihracatı yapılan üç ürün grubu evsel ve endüstriyel soÄŸutma makineleri, içten yanmalı motor ve aksamı ile inÅŸaat ve madencilik makineleri olurken takım tezgâhları ihracatı yüzde 15,3 artarak 1,5 milyar dolar eÅŸiÄŸine ulaÅŸtı. Sektörün KG başına ihraç fiyatı ortalaması da 6,2 dolardan 7,2 dolara yükseldi.  

“En yetkili ağızlardan gelen katma deÄŸer vurgusu cesaret verici”

Dünyada merkez bankalarının parasal sıkılaÅŸma politikalarının gölgesinde geçen 2023’ün son sanayi PMI göstergesinde, küresel makine sipariÅŸlerindeki düÅŸüÅŸün belirgin olduÄŸuna dikkat çeken Makine Ä°hracatçıları BirliÄŸi BaÅŸkanı Kutlu KaravelioÄŸlu, Türkiye’de makinecilerin rakip ülkelerden yıl boyunca pozitif yönde farklılaÅŸtığına iÅŸaret ederek ÅŸunları söyledi: 

“Dünyada makine teçhizat sanayi üretiminin yüzde 1’e yakın, makine teçhizat yatırımlarının ise yüzde 2,5 kadar küçüldüÄŸü 2023 yılının ilk üç çeyreÄŸinde, Türkiye’de aynı veriler sırasıyla yüzde 9,4 ve yüzde 11,5 artış gösteriyordu. Dünya mal ihracatının yüzde 5, makine ihracatının yüzde 1 daraldığı tahmin olunan yılı, Türkiye’nin makinecileri küresel ihracattan aldığı payı yüzde 1,2’ye yaklaÅŸtırarak kapattı. Ana pazarımız Avrupa’nın son çeyrekte frene basmış olmasının veya ikinci büyük pazarımız olan Rusya’ya yaptırımların giderek sıkılaÅŸmasının gelecek yıla etkilerini henüz kestiremesek de istikrarlı yükseliÅŸimizin süreceÄŸine inanıyoruz. 30 milyar dolar ihracat hedefi de koyduÄŸumuz yeni yıla dair planlarımızda baÅŸta Sayın CumhurbaÅŸkanımız, Ticaret ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlarımız olmak üzere, en yetkili ağızların makine ve katma deÄŸeri yüksek diÄŸer sektörlerimizin kabiliyet ve baÅŸarılarını görülür hale getiren demeçlerinden cesaret alıyoruz. Makine sektörünün baÅŸarısına yapılan bu vurgular, teknoloji geliÅŸtirmekte ne kadar mahir olduÄŸumuzu rakamlarla ortaya koyarak ithalata bağımlı bir ülke olduÄŸumuz propagandalarını da çürütmüÅŸ oluyor.”

“AB’nin küresel ticarette gerilemesinin neticeleri önemli olur”

KaravelioÄŸlu Türkiye’nin en büyük ihracat pazarı Avrupa BirliÄŸi’ndeki belirsizliklerin, sektörün dış ticaret performansı üzerindeki etkilerine deÄŸinerek, “Avrupa’da yüksek faizler kadar, son dönemde sanayi gündemindeki temel bir belirleyen de YeÅŸil Mutabakat süreciyle ortaya çıkan entegrasyon sorunları. AB’nin büyüklük ve satın alma gücü gibi konulardaki yüksek cazibesine raÄŸmen, birçok ekonomik bölge AB ile serbest ticaret anlaÅŸması imzalamak konusunda giderek mütereddit hale geliyor. BaÅŸlangıçta Avrupalı iÅŸletmelerin küresel rekabetçiliÄŸini korumak ve geliÅŸtirmek üzerine inÅŸa edilen AYM’nin dayattığı sosyal ve çevresel ilkeler kendi iÅŸ dünyasını zora iterek, normların daha gevÅŸek olduÄŸu ABD ve Çin’deki imalatçılarının önünü açıyor. Avrupa BirliÄŸi'nin küresel ticarette zemin kaybetme ihtimali, ticaretinin büyük bölümünü bu bölgeyle yapan Türkiye’yi de düÅŸündürmeli” dedi. 

“AYM uyumundaki baÅŸarı yabancı yatırımcı için de cazibe yaratır”

Ä°kiz DönüÅŸüm’ün merkezinde makine sanayiindeki yenilikçi geliÅŸmelerin yer aldığına ve Avrupa’daki regülasyon süreçleri tamamlandığında uyum saÄŸlayan ülke ve iÅŸletmelerin önünün çok daha açık olacağına dikkat çeken KaravelioÄŸlu ÅŸunları belirtti:

“Avrupa sanayii, yeÅŸil ticaret ve dijitalleÅŸme konusunda sayılamayacak kadar çok düzenlemeyle karşı karşıya. Makine sektörü yapısı gereÄŸi küçük ve orta ölçek iÅŸletmelerden oluÅŸtuÄŸu için, Avrupa’daki makineciler devasa sorumlulukları yerine getirmekte zorlanıyorlar. Tedarikçilerinin sorumluluÄŸunu nasıl taşıyacaklarını dahi bilemeyen imalatçılara, müÅŸterilerinin sorumluluÄŸunun yüklenmesi de an meselesi. BaÅŸta Uzak Asya ve DoÄŸu Avrupa olmak üzere daha az rekabet gücüne sahip olan ülkeler de Avrupa ile ticarette büyük riskler yaşıyorlar. Biz kamu özel iÅŸ birliÄŸi içinde, entegrasyona erken baÅŸladığımız için bu konuda, DoÄŸu’daki rakiplerimizden hayli  avantajlı bir durumdayız. Gün geçtikçe daha belirgin hale gelen bu avantajın sektörümüze yatırım çekmek konusunda önemli faydaları olacağını da beklemeliyiz. Bunu koruyabilmenin yolu, en baÅŸta inovasyon ve Ar-Ge çalışmalarını sürdürebilir kılmaktan, yani makine sektörüne yönelik desteklerin sektörün KOBÄ° yapısıyla uyumlu biçimde çeÅŸitlenip yaygınlaÅŸmasından geçiyor. Bir diÄŸer önemli mesele ise faaliyet ortamının kayıt dışı ve haksız rekabet unsurlarından izale edilerek yerli yabancı bütün yatırımcılar için güvenli hale getirilmesi.”

“Çin ve Hindistan’dan makine akıyor”

TradeMap verilerine göre, üçüncü çeyrek itibarıyla yurtdışından en fazla makine satın alan 30 ülke içinde ithalatı en çok artanın yüzde 23 ile Türkiye olduÄŸunun altını çizen KaravelioÄŸlu sözlerini ÅŸöyle tamamladı:

“Türkiye 2023’ü, pandemi öncesi 2019’la kıyaslandığında makine teçhizat yatırımını yüzde 70, tonaj olarak makine üretimini yüzde 66, makine ihracat gelirini yüzde 43 artıran bir ülke haline gelerek kapattı. Dünya ortalamalarının 5 misline yakın bu performans verileri bizi küresel sektörün parlayan yıldızı yapmakla birlikte, makine ithalatımız yüzde 85 artışla 45 milyar dolara ulaÅŸtı. Hem ithalatta hem de ihracatta 2. sıradaki mal grubu olan makinelerden 17 milyar dolar açık verir hale geldik. Ä°thalat rejiminde yapılan güncellemeleri dikkatle takip ediyor ve destekliyor olmakla birlikte, TeÅŸvik Mevzuatının oluÅŸturduÄŸu arka kapıların kapatılması ve Ä°lave Gümrük Vergilerinin mütekabil seviyelere çekilmesi yönündeki taleplerimizde ısrarcıyız. 2023’te  makine ihracatı yüzde 10’a yakın gerileyen Çin’den yüzde 22 artışla 12 milyar dolarlık makine ithal etmemiz, benzer ÅŸekilde fevkalade agresif metotlarla küresel pazarda karşımıza çıkan Hindistan’dan yüzde 26 artışla 1,2 milyar dolarlık makine satın almış olmamız sadece sektörümüz için deÄŸil, Türk sanayii için de geleceÄŸe yönelik riskler getiriyor. Bu iki ülkeye satabildiÄŸimiz makinelerin tutarının toplamda 400 milyon doları dahi bulamamış olması, yani yıllardır bu tek yönlü ticareti sürdürüyor oluÅŸumuz, ne elim bir haksızlıkla karşı karşıya olduÄŸumuzu açıkça ortaya koyuyor. 12. Kalkınma Planı’nda sektörümüzün desteklenmesine yönelik olarak vazedilen bütün tedbirler çok önemli olmakla birlikte, niteliksiz malların piyasaya arzını engelleyecek olanların bir an evvel hayata geçmesini Türkiye’nin çok daha güçlü bir Ar-Ge ve teknoloji ekosistemine kavuÅŸması bakımından elzem görüyoruz.”